Kara Deliğin İlk Kez Fotoğrafı Çekildi

55 milyon ışık yılı uzaktaki M87 galaksisinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin olay ufkunun ilk fotoğrafı yayınlandı. (Işık ve maddenin kaçamadığı bölgeyi sınırlayan kuşağa olay ufku denir.)

Söz konusu fotoğraf Event Horizon (Olay Ufku) teleskopunun interferometri tekniği ile elde edildi. Peki ama nasıl?

55 milyon ışık yılı uzaktaki bir cisme bakmak istiyorsunuz. 1 ışık yılının yaklaşık olarak 10 trilyon kilometre olduğunu düşündüğümüzde 55 miyonX10 trilyon kilometre…

Bu kadar uzaktaki bir cisme ait detay görebilmeniz için kullandığınız teleskopun çözünürlüğü yani çapı çok yüksek olmalı. En büyük hareketli radyoteleskopun 100 metre çapında olduğunu düşündüğümüzde bize çok daha genişi lazım. Büyük makineleri milimetrenin milyonda biri hassasiyetle sağa sola hareket ettirmek kolay bir iş değildir. Bu yüzden farklı bir yol denemek gerekir. O kadar büyük bir teleskop yapamıyorsak fazlaca küçük teleskop yapıp aralarına mesafe koyarak aynı anda ve aynı noktaya bakabiliriz. (ALMA, SMA, PdBI gibi interferometreleri örnek verebiliriz.) Bu yöntemle Dünyanın farklı noktalarına yerleştirilen radyoteleskoplarla tüm dünyayı tek bir teleskopmuş gibi kullanarak gözlem yapabiliriz. Bu yöntemle Dünyadaki 8 radyoteleskop aynı anda M87 galaksisine baktı ve 12.000 km. çaplı bir teleskop elde edilmiş oldu. 2 sene boyunca gözlem yapılıp 5 petabyte veri toplandı. 40 ülkeden 200den fazla bilim insanı görev yaptı. Veriler dev harddisklere kaydedilerek elde taşındı.

 

Teleskoplar arasında kıtalararası boşluklar olduğundan interferometri yaparak çözünürlüğü arttırmanıza rağmen fotoğrafın hassasiyetinin düşmesine engel olamıyorsunuz. Paylaşılan fotoğrafın hassasiyetinin düşük olmasının sebebi budur.

Albert Einstein'in 1900’lerin başında çok fazla kütleyi çok küçük bir hacme sıkıştırırsak uzay-zaman çöker kara delik oluşur çıkarımının 100 yıl sonra fotoğrafını çekmiş olduk.




Sancaktepe Bilim Merkezi, Sancaktepe Belediyesi'nin kurumudur.Düzenlediğimiz tüm etkinlikler ücretsizdir.

Web Design