Astronomların Yeni Gezegen Keşfi

 

Gökbilimciler, sadece 40 ışık-yılı uzaklıkta yedi tane dünya boyutunda gezegen buldu. Gezegenlerin hepsi, TRAPPIST-1 olarak da bilinen aşırı soğuk bir cüce yıldız olan ana yıldızlarının önünden geçerken; ESO'nun Çok Büyük Teleskop'u da dâhil olmak üzere yer ve uzay merkezli teleskoplar kullanılarak tespit edildi. Nature dergisinde bugün yayımlanan makaleye göre bu gezegenlerden üçü yaşanabilir bölgede bulunuyor ve bunlar yüzeylerinde su okyanusları barındırıyor olabilir; bu durum yıldız sisteminin yaşama ev sahipliği yapma ihtimalini arttırıyor. Bu sistem hem en fazla sayıda dünya büyüklüğünde gezegene hem de en fazla sayıda yüzeyinde sıvı su bulunabilecek gezegene ev sahipliği yapıyor.

Gökbilimciler; ESO'nun La Silla Gözlemevi'ndeki TRAPPIST-Güney teleskopunu, Paranal Gözlemevi'ndeki Çok Büyük Teleskop'u, NASA Spitzer Uzay Teleskopu'nu ve dünya genelinde diğer teleskopları kullanarak , soğuk kırmızı cüce TRAPPIST-1  yıldızının yörüngesinde dolanan en az yedi küçük gezegenin varlığını doğruladı. Yıldıza yakından uzağa doğru TRAPPIST-1b, c, d, e, f, g ve h olarak adlandırılan gezegenlerin boyutu dünyamızınkiyle benzer.

 

Yıldızın önünden geçen her bir gezegenin yıldızın ışığında neden olduğu azalmalar (geçiş olarak da bilinir), gökbilimcilere gezegenlerin büyüklükleri, bileşenleri ve yörüngeleri hakkında bilgi elde etme imkânı sağladı. Gökbilimciler, iç bölgedeki en az altı gezegenin büyüklük ve sıcaklıklarının Dünya ile kıyaslanabilir olduğunu buldu.

Belçika'daki Liège Üniversitesinde’ki STAR Enstitüsü'nden, başyazar Michaël Gillon bulgulardan memnun: "Bu inanılmaz bir gezegen sistemi; sadece çok fazla sayıda gezegen bulduğumuz için değil, boyutları şaşırtıcı derecede Dünya ile benzer olduğu için de."

TRAPPIST-1, güneşin sadece %8'i kadar olan kütlesiyle yıldızsal anlamda aslında çok küçük — aslına bakarsak Jüpiter'den sadece birazcık büyük — ve Kova takımyıldızının yakınında olmasına rağmen çok sönük görünüyor. Gökbilimciler, bunun gibi cüce yıldızların yakın yörüngelerinde çok sayıda dünya boyutunda gezegen barındırdığını düşünüyor; bu da onları dünya dışı yaşam avında umut vadeden hedefler yapıyor. Ancak TRAPPIST-1 bu özelliklere sahip bulunan ilk sistem.

Ortak yazar Amaury Triaud açıklıyor: "TRAPPIST-1 gibi cüce yıldızlardan yayılan enerji Güneş'inkinden çok daha az. Eğer yüzeylerinde su varsa gezegenlerin, yıldıza bizim Güneş Sistemi'nde gördüğümüzden daha yakın yörüngelerde olması gerekir. Neyse ki, bu şekilde bir dizilim, tam olarak TRAPPIST-1 yıldızının etrafında gördüğümüzle aynı."

Ekip, sistemdeki tüm gezenlerin büyüklüklerinin Güneş Sistemi'ndeki Dünya ve Venüs ile benzer ya da biraz küçük olduğunu belirledi. Yoğunluk hesaplamaları, en az altı iç gezgenin muhtemelen kayalık olduğunu ileri sürüyor.

 

Ortak yazar Amaury Triaud açıklıyor: "TRAPPIST-1 gibi cüce yıldızlardan yayılan enerji Güneş'inkinden çok daha az. Eğer yüzeylerinde su varsa gezegenlerin, yıldıza bizim Güneş Sistemi'nde gördüğümüzden daha yakın yörüngelerde olması gerekir. Neyse ki, bu şekilde bir dizilim, tam olarak TRAPPIST-1 yıldızının etrafında gördüğümüzle aynı."

Ekip, sistemdeki tüm gezenlerin büyüklüklerinin Güneş Sistemi'ndeki Dünya ve Venüs ile benzer ya da biraz küçük olduğunu belirledi. Yoğunluk hesaplamaları, en az altı iç gezgenin muhtemelen kayalık olduğunu ileri sürüyor.

 

 

Gezegenlerin yörüngeleri, Jüpiter'in Galileo Uyduları'ndan daha büyük değil ve Güneş Sistemi'ndeki Merkür'ün yörüngesinden daha küçük. Ancak, TRAPPIST-1'in az kütleye ve düşük sıcaklığa sahip olması, gezegenlerine ulaşan enerjinin Güneş Sistemi'ndeki iç gezegenlerin aldığı enerjiyle benzer olduğu anlamına geliyor, örneğin TRAPPIST-1c, d ve e gezegenlerinin aldığı enerji miktarı sırasıyla Venüs, Dünya ve Mars'a ulaşan enerjiyle yaklaşık olarak aynı.

 

 

Bazı gezegenlerin yörüngeleri onları diğerlerine göre daha güçlü aday yapsa da sistemde keşfedilen yedi gezegenin tümünün yüzeyinde sıvı su bulunma ihtimali var. İklim modellemeleri iç gezegenler TRAPPIST-1b, c ve d'nin, yüzeylerindeki olası küçük bölgeler dışında, büyük ihtimalle sıvı su barındırmak için çok sıcak olduğunu ortaya koydu. Sıvı su bulundurmak için çok uzak ve soğuk gibi görünmesine rağmen — başka bir ısıtma sürecinin olmadığı farz edilirse sistemin dış gezegeni olan TRAPPİST-1h'in yörünge uzaklığı doğrulanmadı. Ancak TRAPPİST-1e, f ve g, gezegen avcısı gökbilimciler için kutsal birer varlığı simgeliyor çünkü yörüngeleri yıldızın yaşanabilir bölgesinde bulunuyor ve yüzeyleri su okyanuslarına ev sahipliği yapıyor olabilir.

Bu yeni keşifler TRAPPIST-1 sistemini gelecek çalışmalar için çok önemli bir hedef yapıyor. NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu hâlihazırda gezegenlerin atmosferlerini araştırmak için kullanılıyor ve ekip üyesi Emmanuël Jehin gelecekteki ihtimaller konusunda heyecanlı: "ESO'nun Avrupa Çok Büyük Teleskopu ve NASA/ESA/CSA James Webb Uzay Teleskopu gibi yeni nesil teleskoplarla birlikte çok yakında bu gezegenlerde su ve belki de yaşamın bile delillerini arayabileceğiz."

 

Haberin Kaynağı: http://www.eso.org/public/turkey/news/eso1706/ 

 




Sancaktepe Bilim Merkezi, Sancaktepe Belediyesi'nin kurumudur.Düzenlediğimiz tüm etkinlikler ücretsizdir.

Web Design